روز هشتم ماه محرم در سنت عزاداری شیعیان، به حضرت علیاکبر(ع)، فرزند بزرگ امام حسین(ع) منسوب است. این روز فرصتی برای گرامیداشت مقام جوانان مؤمن، شجاعت، ادب و فداکاری آن حضرت در واقعه عاشورا به شمار میرود و در بسیاری از هیئتها و تکایا، مراسم عزاداری با محوریت زندگی و شهادت ایشان برگزار میشود.
روز هشتم ماه محرم منسوب به چه کسی است؟
روز هشتم ماه محرم در میان شیعیان و دوستداران اهلبیت(ع)، به نام و یاد حضرت شناخته میشود. هرچند در منابع تاریخی و روایی، برای روزهای ماه محرم نامگذاری رسمی و قطعی وجود ندارد، اما در بسیاری از هیئتها و مجالس عزاداری، روز هشتم به یاد جوان رشید کربلا، حضرت علیاکبر(ع)، مراسم ویژهای برگزار میشود.
حضرت علیاکبر(ع) فرزند و نوه و است. ایشان به دلیل شباهت بسیار به از نظر چهره، اخلاق و گفتار، جایگاه ویژهای نزد اهلبیت(ع) داشت.
در واقعه عاشورا، حضرت علیاکبر(ع) نخستین فرد از بنیهاشم بود که با اجازه امام حسین(ع) به میدان نبرد رفت. بنا بر نقلهای تاریخی، امام حسین(ع) هنگام اعزام فرزندش به میدان فرمود:
«خدایا شاهد باش جوانی به سوی این قوم میرود که از نظر چهره، اخلاق و سخن، شبیهترین مردم به پیامبر تو بود.»
حضرت علیاکبر(ع) پس از نبردی شجاعانه، در روز عاشورا به شهادت رسید و شهادت او از جانسوزترین لحظات واقعه کربلا به شمار میرود. به همین دلیل، در فرهنگ عزاداری شیعیان، روز هشتم محرم اغلب به نام این شهید بزرگوار شناخته میشود و مداحان و سخنرانان به بیان فضائل، جوانمردی و فداکاری ایشان میپردازند.
چرا روز هشتم محرم به حضرت علیاکبر(ع) منسوب شده است؟
این نامگذاری بیشتر ریشه در سنتهای آیینی و برنامهریزی هیئتهای مذهبی دارد و نه یک حکم یا روایت قطعی تاریخی. در بسیاری از شهرهای ایران، روزهای نخست محرم به یاد شخصیتهای مختلف واقعه کربلا برگزار میشود؛ به طور معمول:
روز هفتم محرم: منسوب به
روز هشتم محرم: منسوب به حضرت علیاکبر(ع)
روز نهم محرم (تاسوعا): منسوب به حضرت عباس(ع)
روز دهم محرم (عاشورا): روز شهادت امام حسین(ع) و یارانش
البته این تقسیمبندی ممکن است در مناطق مختلف با تفاوتهایی همراه باشد و مبنای آن بیشتر سنتهای عزاداری و فرهنگ عمومی شیعیان است.